Steeds meer huishoudens kijken naar manieren om opgewekte zonne-energie slimmer te gebruiken. Een thuisbatterij kan daarbij interessant zijn, omdat je elektriciteit kunt opslaan op momenten dat je deze niet direct nodig hebt en later weer kunt gebruiken.
Toch is het kiezen van een thuisbatterij niet zo eenvoudig als alleen kijken naar het aantal kilowattuur. Ook het type omvormer, het vermogen, de aansluiting in de woning en de manier waarop het systeem wordt aangestuurd spelen een belangrijke rol.
Wie bijvoorbeeld specifiek kijkt naar een Enphase thuisbatterij heeft te maken met een ander technisch ecosysteem dan bij sommige andere merken. En wie zoekt naar een thuisbatterij in Enschede doet er daarnaast goed aan om ook naar de bestaande installatie en lokale plaatsingsmogelijkheden te laten kijken.
Waar moet je nu precies op letten?
Wat doet een thuisbatterij eigenlijk?
Zonnepanelen produceren elektriciteit zodra er voldoende zonlicht is. Het probleem is dat de momenten waarop zonnepanelen veel produceren niet altijd overeenkomen met de momenten waarop een huishouden veel elektriciteit gebruikt.
Overdag kan de woning bijvoorbeeld grotendeels leeg zijn, terwijl het energiegebruik juist ’s avonds stijgt.
Zonder batterij wordt overtollige zonne-energie aan het elektriciteitsnet geleverd. Met een thuisbatterij kan een deel van die elektriciteit tijdelijk worden opgeslagen.
Later op de dag kan de opgeslagen energie bijvoorbeeld worden gebruikt voor:
- verlichting;
- huishoudelijke apparaten;
- koken;
- elektrische apparatuur;
- andere normale stroomverbruikers in huis.
Hoeveel daarvan daadwerkelijk uit de batterij kan worden geleverd, hangt af van zowel de capaciteit als het beschikbare vermogen.
Capaciteit en vermogen zijn niet hetzelfde
Bij thuisbatterijen wordt veel gesproken over kilowattuur, oftewel kWh. Dat geeft aan hoeveel energie een batterij kan opslaan.
Een batterij van 5 kWh kan theoretisch vijf kilowattuur aan bruikbare energie bevatten, afhankelijk van de technische eigenschappen van het systeem.
Daarnaast is er het vermogen, uitgedrukt in kilowatt of kVA. Dit geeft aan hoeveel energie de batterij op een bepaald moment kan leveren.
Dat onderscheid is belangrijk.
Een batterij kan bijvoorbeeld voldoende capaciteit hebben om een groot gedeelte van het avondverbruik op te slaan, maar alsnog beperkt zijn in het gelijktijdig voeden van meerdere zware apparaten.
Kijk bij de keuze daarom altijd naar beide waarden.
Hoe groot moet een thuisbatterij zijn?
De juiste batterijcapaciteit verschilt per huishouden.
Een grote batterij is niet automatisch beter. Wanneer je structureel maar weinig energie overhoudt van de zonnepanelen, kan een zeer grote batterij een groot deel van het jaar maar gedeeltelijk gevuld worden.
Andersom kan een te kleine batterij snel vol zijn, waardoor alsnog veel elektriciteit aan het net wordt teruggeleverd.
Voor een goede dimensionering zijn onder meer deze gegevens relevant:
- jaarlijkse productie van de zonnepanelen;
- jaarlijks elektriciteitsverbruik;
- verbruik overdag en ’s avonds;
- aantal zonnepanelen;
- vermogen van de installatie;
- eventuele elektrische auto of warmtepomp;
- toekomstige veranderingen in energiegebruik.
Idealiter wordt daarbij niet alleen naar jaarverbruik gekeken. Juist het verloop van productie en verbruik gedurende de dag geeft veel informatie.
Wat maakt een Enphase thuisbatterij anders?
Enphase staat vooral bekend om systemen waarbij micro-omvormers per zonnepaneel worden toegepast.
Ook bij batterijopslag maakt het merk gebruik van geïntegreerde micro-omvormertechnologie. De huidige IQ Battery 5P heeft bijvoorbeeld een bruikbare opslagcapaciteit van 5 kWh en maakt gebruik van lithium-ijzerfosfaat, oftewel LFP. De batterij kan binnen of buiten worden geplaatst en wordt bewaakt en aangestuurd via het Enphase-platform en de bijbehorende app.
Dat kan vooral interessant zijn wanneer er al een Enphase-systeem aanwezig is.
GWS Energy noemt Enphase dan ook binnen zijn assortiment voor residentiële energieopslag en levert batterijoplossingen die aansluiten op het Enphase-ecosysteem.
Een modulair systeem biedt flexibiliteit
Niet ieder huishouden heeft direct dezelfde hoeveelheid opslag nodig.
Daarom kan een modulair systeem interessant zijn. Je kunt dan een batterijcapaciteit kiezen die past bij de huidige situatie en afhankelijk van systeem en uitvoering later uitbreiden.
Dat kan handig zijn wanneer het stroomverbruik in de toekomst verandert.
Denk bijvoorbeeld aan de aanschaf van:
- een elektrische auto;
- een warmtepomp;
- elektrische verwarming;
- extra zonnepanelen.
Het is wel belangrijk om vooraf te controleren welke uitbreidingen technisch mogelijk zijn. Batterijen, omvormers en energiemanagement moeten namelijk goed op elkaar aansluiten.
Heb je al zonnepanelen? Kijk dan eerst naar de bestaande installatie
Wie al zonnepanelen heeft, hoeft niet automatisch een volledig nieuw systeem aan te leggen.
Wel moet worden bekeken hoe de bestaande installatie is opgebouwd.
Belangrijke vragen zijn bijvoorbeeld:
- welk type omvormer is aanwezig?
- is er sprake van een één- of driefasenaansluiting?
- welk merk en type zonnepanelen worden gebruikt?
- hoeveel ruimte is beschikbaar in de meterkast?
- waar kan de batterij veilig worden geplaatst?
- hoe wordt de batterij aangestuurd?
Bij systemen met bestaande Enphase micro-omvormers kan een Enphase-batterij logisch zijn omdat verschillende onderdelen binnen hetzelfde ecosysteem samenwerken.
Bij andere installaties kunnen juist andere batterijoplossingen beter passen.
Daarom is het onverstandig om alleen op merk of prijs te kiezen.
Waar plaats je een thuisbatterij?
Een batterij heeft een geschikte plaats nodig.
Afhankelijk van het systeem kan plaatsing binnen of buiten mogelijk zijn. De huidige Enphase IQ Battery 5P is bijvoorbeeld geschikt voor beide situaties.
Bij de locatie moet worden gekeken naar onder andere:
- beschikbare wand- of vloerruimte;
- afstand tot de elektrische installatie;
- temperatuur;
- vocht;
- ventilatie;
- bereikbaarheid voor onderhoud;
- fabrikantseisen.
Een installateur kan beoordelen welke locatie technisch en praktisch het meest geschikt is.
Waarom lokale installatie in Enschede relevant kan zijn
Een thuisbatterij is geen los apparaat dat je simpelweg aansluit op een stopcontact. Het systeem wordt geïntegreerd in de elektrische installatie van de woning.
Daarom kan het prettig zijn om voor een thuisbatterij in Enschede samen te werken met een partij die de situatie ter plaatse kan beoordelen.
Een installateur kan bijvoorbeeld kijken naar de meterkast, zonnepanelen, hoofdzekering en beschikbare installatieruimte.
Dat voorkomt dat alleen op basis van theoretische cijfers een systeem wordt gekozen dat in de praktijk minder goed aansluit.
Ook voor toekomstige service en uitbreiding kunnen korte lijnen met een regionale installateur handig zijn.
Een thuisbatterij en dynamische energieprijzen
Een batterij hoeft niet alleen te worden gebruikt voor zonne-energie.
Afhankelijk van het systeem en energiecontract kan het ook mogelijk zijn om elektriciteit op te slaan wanneer stroomprijzen lager zijn en deze later te gebruiken.
Bij een dynamisch contract kunnen prijzen gedurende de dag verschillen.
Een slim energiemanagementsysteem kan hierop inspelen.
Moderne batterijsystemen worden daardoor steeds minder een eenvoudige opslagbox en steeds meer onderdeel van een bredere energie-installatie.
De nieuwste Enphase IQ Battery 5P with FlexPhase ondersteunt bijvoorbeeld naast eigenverbruik ook functies rondom netladen en optimalisatie op basis van dynamische tarieven.
Let niet alleen op de aanschafprijs
Wie thuisbatterijen vergelijkt, ziet vaak grote prijsverschillen.
Dat heeft niet alleen met opslagcapaciteit te maken.
Andere factoren spelen eveneens een rol:
- batterijtechnologie;
- omvormertechniek;
- maximaal vermogen;
- software;
- monitoring;
- installatiewerk;
- uitbreidbaarheid;
- garantievoorwaarden;
- eventuele back-upmogelijkheden.
Een goedkoper systeem kan daardoor uiteindelijk minder passend zijn wanneer aanvullende componenten nodig zijn.
Vergelijk daarom complete oplossingen en niet alleen de batterijmodule.
Kan een thuisbatterij je volledig onafhankelijk maken?
In de meeste Nederlandse huishoudens is volledige onafhankelijkheid van het elektriciteitsnet niet realistisch met alleen zonnepanelen en een normale thuisbatterij.
In de zomer is vaak veel zonne-energie beschikbaar, terwijl de productie in de winter aanzienlijk lager ligt.
Een thuisbatterij verschuift energie vooral binnen uren of dagen. Het is geen seizoensopslag waarmee grote hoeveelheden zomerenergie maandenlang kunnen worden bewaard.
Het doel is daarom meestal niet om volledig van het elektriciteitsnet af te gaan.
Veel realistischer is het verhogen van het eigen gebruik van lokaal opgewekte elektriciteit en het slimmer sturen van energie.
Denk vooruit bij het ontwerpen van de installatie
Een energie-installatie gaat vaak jarenlang mee.
Het is daarom verstandig om bij de aanschaf niet alleen naar het huidige verbruik te kijken.
Misschien wordt over enkele jaren elektrisch gereden of wordt de cv-ketel vervangen door een warmtepomp. Ook het aantal zonnepanelen kan veranderen.
Een systeem dat eenvoudig aangepast of uitgebreid kan worden, kan dan voordeel bieden.
Bespreek daarom vooraf welke toekomstplannen er zijn en laat controleren of de batterij en bijbehorende installatie daar voldoende ruimte voor bieden.
De juiste thuisbatterij begint met inzicht in je verbruik
Er bestaat geen thuisbatterij die automatisch voor ieder huishouden de beste keuze is.
Een Enphase thuisbatterij kan bijvoorbeeld aantrekkelijk zijn wanneer er al Enphase micro-omvormers aanwezig zijn of wanneer de eigenschappen van het Enphase-ecosysteem goed aansluiten op de installatie. Voor een woning met een andere technische uitgangssituatie kan een ander systeem logischer zijn.
Hetzelfde geldt voor de capaciteit.
Kijk daarom eerst naar productie, verbruik, piekmomenten en toekomstige plannen. Laat vervolgens controleren welke batterij daarbij past en hoe deze veilig in de bestaande installatie kan worden geïntegreerd.
Zo kies je niet simpelweg voor zoveel mogelijk opslag, maar voor een systeem dat daadwerkelijk aansluit op hoe energie in de woning wordt opgewekt en gebruikt.